نادر توکلی، رئیس دانشگاه علوم پزشکی ایران در گفت‌وگو با خبرنگار آنا به مناسبت روز پزشک درباره وضعیت تعداد و توزیع پزشکان در کشور، کیفیت آموزش پزشکی، درآمد و شرایط کاری پزشکان، مهاجرت پزشکان، مطالبات جامعه پزشکی و نقش پزشکان در شرایط بحرانی توضیحاتی ارائه کرد.

 

وی درباره وضعیت تعداد پزشکان در کشور گفت: از نظر تعداد، در کشور کمبود پزشک نداریم، ولی توزیع نامتناسب پزشکان داریم. به گفته توکلی، این عدم تناسب هم در میان پزشکان متخصص و هم پزشکان عمومی وجود دارد و بخش قابل توجهی از پزشکان در کلان‌شهرها، به‌ویژه تهران، متمرکز هستند.

 

وی با اشاره به طرح آمایش سرزمینی و تقسیم کشور به مناطق مختلف آمایشی، تأکید کرد که قرار است توزیع پزشکان در این مناطق متوازن باشد، اما عوامل مختلفی مانع تحقق این هدف شده است. توکلی خدمات معیشتی و رفاهی، تعرفه‌های پزشکی و امنیت شغلی را از جمله مهم‌ترین عوامل مؤثر بر ماندگاری پزشکان در مناطق مختلف دانست.

 

رئیس دانشگاه علوم پزشکی ایران افزود: این شرایط باعث شده در کلان‌شهر‌ها تمرکز حضور پزشکان را با تعداد بسیار بالا و به صورت کاملاً متراکم داشته باشیم و در بسیاری از مناطق، به‌خصوص مناطق کم‌برخوردار و شهر‌های زیر ۲۰ هزار نفر، ماندگاری پزشکان کاهش پیدا کند.

 

آموزش پزشکی ایران از کیفیت بالایی برخوردار است

توکلی درباره کیفیت پزشکان ایرانی در مقایسه با سایر کشور‌های جهان گفت که نظام آموزش پزشکی کشور از کیفیت قابل قبولی برخوردار است و مدل ادغام آموزش پزشکی با ارائه خدمات سلامت، یکی از نقاط قوت این نظام محسوب می‌شود.

 

وی توضیح داد که وزارت بهداشت علاوه بر آموزش و تربیت نیروی انسانی و انجام پژوهش در حوزه گروه‌های پزشکی، مسئول ارائه خدمات سلامت نیز هست و همین موضوع موجب شده آموزش پزشکی با نیاز‌های واقعی حوزه درمان ارتباط نزدیکی داشته باشد.

 

به گفته او، مدل آموزش پزشکی ایران در دنیا نیز مدلی پذیرفته‌شده و قابل رقابت است و آموزش در بالین، بخش مهمی از این نظام را تشکیل می‌دهد.

 

توکلی ادامه داد: فراگیر‌های ما چه در حوزه پزشکی عمومی و چه در حوزه تخصص و بالینی، تجربه بسیار خوبی را می‌آموزند. تعداد زیادی بیمار را تجربه می‌کنند و اعمال جراحی و پروسیجر‌های بسیار زیادی انجام می‌دهند و این باعث می‌شود هم تبحر و هم مهارت بالینی آنها از کیفیت قابل قبولی برخوردار باشد.

 

درآمد پزشکان نسبت به تورم کاهش یافته است

وی در پاسخ به این پرسش که آیا همچنان پزشکان درآمد بالایی دارند، گفت درآمد پزشکان نیز مانند سایر بخش‌ها تحت تأثیر شرایط اقتصادی قرار دارد.

 

توکلی با اشاره به نظام تعرفه‌گذاری اظهار کرد: پزشکان مجبورند بر اساس تعرفه دریافت کنند و وقتی تعرفه‌ها متناسب با افزایش تورم بالا نمی‌رود، طبیعتاً از نظر دریافتی در سنوات اخیر افت قابل توجهی نسبت به سال‌های قبل داشته‌ایم.

 

او در عین حال به جایگاه اجتماعی پزشکان اشاره کرد و گفت پزشکان و استادان دانشگاه در ارزیابی‌های انجام‌شده از بیشترین اعتماد اجتماعی در میان اقشار مختلف برخوردارند.

 

به گفته توکلی، این موضوع نشان می‌دهد که پزشکان همچنان مورد اعتماد مردم هستند و یکی از گروه‌های اجتماعی مورد وثوق جامعه به شمار می‌روند.

 

شیب مهاجرت پزشکان کاهش پیدا کرده است

رئیس دانشگاه علوم پزشکی ایران درباره مهاجرت پزشکان و اینکه آیا روند مهاجرت همچنان ادامه دارد، به شاخص صدور گواهی گود استندینگ از سوی سازمان نظام پزشکی اشاره کرد.

 

وی گفت تعداد درخواست‌های صدور این گواهی که پزشکان هنگام تصمیم به مهاجرت دریافت می‌کنند، در سال ۱۴۰۴ کاهش یافته است و از سال ۱۴۰۳ نیز روندی نزولی در این شاخص مشاهده شده است.

 

توکلی این شاخص را قابل توجه و قابل اعتماد دانست و افزود: این نشان می‌دهد تعداد افرادی که می‌خواهند گواهی بگیرند کم شده و طبیعتاً نشان‌دهنده کاهش تعداد خروجی پزشک است.

 

وی تأکید کرد: به‌خصوص در حوزه پزشکان متخصص و متبحر، شیب مهاجرت نسبت به سال‌های گذشته کاهش پیدا کرده و شرایط نسبت به سنوات قبل بهتر شده است.

 

حقوق و کارانه، مهم‌ترین مطالبه پزشکان است

توکلی درباره مهم‌ترین مطالبات پزشکان شاغل در مراکز درمانی، نخستین مطالبه را امنیت شغلی عنوان کرد و گفت: امنیت شغلی از دو جنبه قابل بررسی است.

 

به گفته او، یکی از مسائل مهم، اصلاح و به‌روزرسانی نظام دریافت و پرداخت است. وی با اشاره به شرایط سیستم دولتی و نحوه خرید خدمات توسط سازمان‌های بیمه‌گر گفت: پرداخت‌ها با فاصله زمانی زیادی انجام می‌شود و این موضوع مشکلات مالی قابل توجهی برای مراکز درمانی ایجاد کرده است.

 

وی افزود: شاید بتوان گفت بزرگ‌ترین چالش ما در این زمینه، مطالبه حقوق، دستمزد و کارانه پزشکی است.

 

پزشکان در معرض فرسودگی شغلی هستند

توکلی همچنین فرسودگی شغلی را از دیگر مشکلات جامعه پزشکی دانست و گفت: بسیاری از رشته‌های پزشکی، به‌ویژه رشته‌هایی که با کار بیمارستانی سنگین سروکار دارند، فشار کاری زیادی را تحمل می‌کنند و پزشکان این حوزه‌ها در معرض فرسودگی شغلی قرار دارند.

 

وی با اشاره به شرایط رفاهی پزشکان و استادان دانشگاه تشریح کرد: خدمات رفاهی موجود به اندازه‌ای نیست که بتواند شرایط زندگی و کاری آنها را بهینه کند.

 

وی تأکید کرد: پزشکان و کارکنان حوزه سلامت در تمام شرایط بحرانی، از جنگ و شرایط اضطراری گرفته تا آلودگی هوا، باید به فعالیت خود ادامه دهند و تعطیلی برای مراکز بهداشتی و درمانی معنایی ندارد.

 

به گفته رئیس دانشگاه علوم پزشکی ایران، شیفت‌های چرخشی و استمرار فعالیت در شرایط مختلف، فشار شغلی این گروه را افزایش داده و به همین دلیل لازم است برای جبران خدمت نیرو‌های حوزه سلامت، به‌ویژه در دانشگاه‌ها و مراکز درمانی، مدل مناسبی طراحی شود.

 

اگر اختیار داشتم مشکل مسکن پزشکان جوان را حل می‌کردم

توکلی در پاسخ به این پرسش که اگر اختیار حل یکی از مشکلات پزشکان را داشت، کدام مسئله را در اولویت قرار می‌داد، گفت: مهم‌ترین موضوع از نظر او، تأمین رفاهیات و مسکن برای پزشکان جوان است.

 

وی اظهار کرد: بیشترین چیزی که فکر می‌کنم نیاز روز جامعه است، پزشکان جوان و تأمین رفاهیات و مسکن آنهاست.

 

توکلی افزود: اگر به هر پزشک جوانی که فارغ‌التحصیل می‌شود، مسکن قابل قبول و خدمات رفاهی مناسبی ارائه شود، بخش قابل توجهی از دغدغه‌های او کاهش پیدا می‌کند.

 

رئیس دانشگاه علوم پزشکی ایران توضیح داد: یک پزشک جوان علاوه بر شروع زندگی حرفه‌ای، با دغدغه تأمین مسکن و رفاهیات نیز مواجه است و بخش زیادی از درآمد خود را باید برای این مسائل هزینه کند؛ در حالی که ممکن است حتی طی یک یا دو سال نیز نتواند شرایط مناسبی برای خود فراهم کند.

 

به اعتقاد او، حل مسئله مسکن و رفاه پزشکان جوان می‌تواند کمک قابل توجهی به جامعه پزشکی کند.

 

پزشکی همچنان رشته‌ای جذاب برای جوانان است

توکلی درباره اینکه آیا پزشکی را به دانش‌آموزانی که در آستانه کنکور هستند و به دنبال انتخاب مسیر شغلی آینده خود هستند، توصیه می‌کند یا نه، گفت: قطعا یکی از رشته‌هایی است که جذابیت خاص خودش را دارد.

 

وی البته تأکید کرد: ورود به این رشته باید بر اساس علاقه باشد، چرا که پزشکی در کنار جذابیت‌های خود، چالش‌های زیادی در زندگی شخصی و حرفه‌ای ایجاد می‌کند.

 

توکلی گفت: یک پزشک معمولاً متعلق به خودش نیست. بخش زیادی از وقتش متعلق به حوزه سلامت و بخش زیادی از آن در حوزه آموزش است.

 

به گفته رئیس دانشگاه علوم پزشکی ایران، پزشک برای ورود به این حرفه باید روحیه ازخودگذشتگی، کمک به دیگران و مسئولیت‌پذیری داشته باشد.

 

پزشکان در بحران‌ها نقش مهمی در تاب‌آوری کشور ایفا کردند

توکلی در بخش دیگری از این گفت‌و‌گو، با تبریک و گرامیداشت روز پزشک، از عملکرد پزشکان در شرایط مختلف کشور تقدیر کرد.

 

وی گفت: خیلی مفتخریم و به حضور پزشکان افتخار می‌کنیم. آنها در همه بزنگاه‌ها نشان داده‌اند که حوزه سلامت، به‌خصوص با حضور پزشکان، کمک کرده تا تاب‌آوری ایران اسلامی افزایش پیدا کند.

 

تیم سلامت در دوران جنگ به خوبی پای کار بود

رئیس دانشگاه علوم پزشکی ایران درباره فعالیت پزشکان در دوران جنگ و شرایط سخت نیز گفت در چنین شرایطی، نیرو‌های حوزه سلامت باید با وجود ریسک‌های موجود به ارائه خدمت ادامه دهند.

 

وی روحیه ایثارگری و فداکاری را از ویژگی‌های ضروری برای فعالیت کادر درمان در چنین شرایطی دانست و گفت پزشکان و سایر نیرو‌های سلامت در بحران‌ها وظیفه دارند خدمات خود را ادامه دهند.

 

توکلی با اشاره به نقش نظام سلامت در تاب‌آوری کشور گفت: یکی از حوزه‌های افتخارآمیز، تیم ملی سلامت جمهوری اسلامی است. تیم ملی سلامت کماکان می‌تواند یکی از شاخص‌های تاب‌آوری کشور باشد.

 

وی ابراز امیدواری کرد نظام سلامت و جامعه پزشکی بتوانند در ادامه روند تثبیت شرایط سیاسی و امنیتی کشور نیز نقش خود را به خوبی ایفا کنند و گام‌های بزرگی در این مسیر بردارند.