به گزارش روابط عمومی معاونت تحقیقات و فناوری دانشگاه علوم پزشکی ایران، دکتر حسن پاسالاری، عضو هیئت علمی گروه مهندسی بهداشت محیط دانشکده بهداشت این دانشگاه و مجری یک طرح تحقیقاتی منتخب، در گفت‌وگویی به تشریح ابعاد مختلف این پژوهش و اهداف آن پرداخت.

 پاسالاری با اشاره به سوابق علمی و پژوهشی خود اظهار کرد: تمرکز اصلی مطالعات و فعالیت‌های علمی وی بر حذف آلاینده‌های محیطی از پسماند و فاضلاب، بررسی بیماری‌های منتسب به مواجهه با آلاینده‌های محیطی، ارزیابی کمی خطر میکروبی، تولید محصولات با ارزش از پسماند و بازیابی منابع است. وی دانش‌آموخته دکتری تخصصی بهداشت محیط از دانشگاه علوم پزشکی ایران بوده و سال‌ها در این حوزه فعالیت پژوهشی داشته است.

وی در تشریح چرایی انتخاب این طرح تحقیقاتی گفت: مصرف بالای آنتی‌بیوتیک‌ها در کشور و ورود بخش قابل توجهی از این ترکیبات به شبکه فاضلاب، موجب حضور باقی‌مانده آنتی‌بیوتیک‌ها و ژن‌های مقاوم به آنتی‌بیوتیک در پساب خروجی تصفیه‌خانه‌ها و لجن تولیدی می‌شود. به دلیل پیچیدگی ساختار شیمیایی این ترکیبات و ناتوانی نسبی سیستم‌های متداول تصفیه فاضلاب در حذف آن‌ها، این آلاینده‌ها می‌توانند از طریق استفاده از پساب و لجن در کشاورزی، وارد زنجیره غذایی و در نهایت بدن انسان شوند.

پاسالاری هدف اصلی این پژوهش را استفاده از تکنولوژی‌های به‌روز و کم‌هزینه برای حذف آنتی‌بیوتیک‌ها از فاضلاب عنوان کرد و افزود: در این مطالعه، زغال زیستی به‌عنوان محصول فرایند پیرولیز مواد آلی و پسماندها معرفی شده است. با اعمال اصلاحات شیمیایی هدفمند در ساختار زغال زیستی، امکان حذف موثر آنتی‌بیوتیک‌ها از پساب خروجی تصفیه‌خانه‌های فاضلاب و لجن فراهم می‌شود.

وی با اشاره به نوآوری‌های پژوهش افزود: این طرح با بهره‌گیری از پسماندهای آلی و تبدیل آن‌ها به محصولی کاربردی، علاوه بر کاهش آلودگی‌های زیست‌محیطی، به بازیابی منابع و تولید فناوری مقرون‌به‌صرفه کمک می‌کند و می‌تواند در تصفیه فاضلاب‌های خاص مانند فاضلاب‌های بیمارستانی و صنایع داروسازی مورد استفاده قرار گیرد.

مجری طرح در پاسخ به پرسشی درباره مرحله اجرایی پژوهش گفت: این مطالعه در حال حاضر در فاز ابتدایی قرار دارد اما قابلیت اجرا در کشور را داراست. وی به اقدامات شرکت فاضلاب تهران در تولید زغال زیستی از لجن تصفیه فاضلاب اشاره کرد و افزود: با انجام مذاکرات و معرفی نتایج پژوهش، زمینه همکاری مشترک فراهم شده و امید است با اصلاح ساختار زغال زیستی تولیدی، مسیر حذف آلاینده‌های مختلف به‌ویژه آنتی‌بیوتیک‌ها هموار شود.

به گفته دکتر پاسالاری، هرچند این طرح هنوز در مراحل اولیه است، اما در صورت حمایت نهادهای ذی‌نفع، می‌تواند نقش موثری در کاهش مشکلات ناشی از حضور آنتی‌بیوتیک‌ها در فاضلاب، به‌ویژه فاضلاب‌های بیمارستانی با غلظت بالا، ایفا کند.

وی در ادامه، انتظار خود از مسئولان و متولیان امور پژوهشی را حمایت مادی و معنوی از اساتید جوان و دانشجویان عنوان کرد و افزود: فراهم شدن زیرساخت‌ها، تجهیزات و بودجه‌های پژوهشی می‌تواند زمینه دسترسی محققان به دانش و فناوری‌های روز را بدون دغدغه فراهم سازد.

پاسالاری در پایان ضمن تشکر از معاونت پژوهشی دانشگاه و گروه ترجمان دانش، یادآور شد: این طرح دومین پژوهش وی است که به‌عنوان طرح منتخب در دانشگاه پذیرفته شده و پیش از این نیز طرح تولید آنزیم‌های خارج‌سلولی از پسماندهای آلی به‌عنوان طرح برگزیده انتخاب شده بود. وی ابراز امیدواری کرد با تداوم حمایت‌ها و مشوق‌های پژوهشی، انگیزه محققان جوان برای پژوهش، نوآوری و تولید محصولات علمی و کاربردی در کشور بیش از پیش تقویت شود.