به گزارش روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی ایران، دکتر نادر توکلی، رئیس دانشگاه علوم پزشکی ایران نیز درنخستین «کمیسیون استانی سلامت و تغذیه ذیل سند دانش بنیان امنیت غذا» گفت:  یکی از مسائل بنیادین ما در تصمیم‌گیری‌های تغذیه‌ای، نبود داده‌های پایه‌ای و تصویری روشن از پراکندگی شاخص‌های تغذیه‌ای در استان است.

وی با بیان اینکه باید ابتدا ارزیابی پایه‌ای  داشته باشیم تا بتوانیم بر اساس آن، مداخلات و برنامه‌های بهبود را تدوین کنیم، افزود: زمان آن رسیده  که تصویر واقعی از وضعیت تغذیه خانوارها را به تفکیک مناطق داشته باشیم تا مشخص شود در کدام شهرستان‌ها با چاقی، سوءتغذیه یا ضعف رشد مواجه هستیم. چرا که صرف اتکا به حدس یا داده‌های پراکنده نمی‌تواند مبنای سیاست‌گذاری باشد.

رئیس دانشگاه علوم پزشکی ایران، موضوع حذف ارز ترجیحی از اقلام غذایی و اثرات آن بر سلامت تغذیه‌ای مردم را یکی از محورهای مهم کاری برشمرد و تصریح کرد:  تورم و تغییر سیاست‌های ارزی حتماً بر الگوی مصرف خانوار و امنیت غذایی جامعه اثرگذار بوده و  باید این موضوع در قالب یک مطالعه علمی و مدل‌سازی دقیق بررسی شود تا بتوان اثرات واقعی آن را بر تغذیه مردم تهران ارزیابی کرد.

وی تأکید کرد: کمیسیون سلامت و امنیت غذایی باید اثربخش باشد و از خروجی‌های قابل‌اندازه‌گیری برخوردار شود؛ بنابراین وظیفه اصلی ما این است که داده‌های معتبر، نقشه وضعیت تغذیه‌ای و شاخص‌های سلامت غذایی استان را به‌صورت مستند گردآوری و تحلیل کنیم.

توکلی افزود: در جلسه آینده، لازم است نمایندگان دانشگاه‌های علوم پزشکی استان، همه شاخص‌های موجود را تجمیع و در قالب یک داشبورد تحلیلی یکپارچه ارائه دهند.

وی همچنین گفت: در گام بعدی، بودجه مشخصی برای اجرای مطالعات جدید تدوین شود تا گزارش رسمی و مستندی از وضعیت امنیت و سلامت غذایی استان تهران در سال ۱۴۰۴ آماده شود.

رئیس دانشگاه علوم پزشکی ایران در پایان خاطرنشان کرد: این گزارش باید مبنای تصمیم‌گیری دقیق باشد، نه صرفاً گزارشی توصیفی و این کمیسیون باید بتواند به یک مرجع تحلیلی و علمی در حوزه سلامت تغذیه‌ای استان  تهران تبدیل شود.

نوسانات تورمی، داده‌های تغذیه‌ای را به‌سرعت بی‌اعتبار می‌کند

دکتر فربد عبادی آذر، معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی ایران گفت: میزان دریافت مواد غذایی خانوارها به شدت وابسته به شرایط اقتصادی است و با توجه به نوسانات تورمی کشور، نیازمند داده‌های جدید هستیم.

وی افزود: ممکن است اطلاعاتی که امروز جمع‌آوری می‌کنیم شش ماه بعد اعتبار خود را از دست بدهند، بنابراین باید ساختار وظایف و مسئولیت‌ها مشخص شود تا گزارش‌ها با دقت به دست ما برسد، همچنین لازم است زمان‌بندی مشخص و دستور جلسات دقیق تنظیم شود.

عبادی آذر یادآور شد: در سند امنیت غذایی فراهم‌آوری غذا شامل تولید، واردات، ذخایر و توان تأمین، مصرف و سلامت غذا شامل الگوی مصرف، کیفیت و ایمنی، پایداری و تاب‌آوری سیستم غذایی در برابر بحران‌ها  و توان اقتصادی مردم برای تهیه غذا به عنوان چهار رکن اصلی مطرح شده است.

مسعود افشین: پراکندگی اطلاعات و تعدد دستگاه‌های اجرایی مانع تصمیم‌گیری متمرکز در تهران است

مسعود افشین؛ معاون آمار و اطلاعات سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان تهران به چالش دسترسی به داده‌های جامع در تهران اشاره کرد و گفت:  اطلاعات مربوط به سلامت و تغذیه در تهران عمدتاً پراکنده است، در حالی که برای تصمیم‌گیری کلان شهری، باید داده‌های خاص مرکز تهران را داشته باشیم.

افشین به مشکل مدیریت چندگانه در استان تهران اشاره کرد و گفت:  در استان تهران تمرکز مدیریتی وجود ندارد. برخلاف استان‌هایی مثل اصفهان و خوزستان که یکپارچگی دارند، در تهران نهادهای مختلف از شهرداری تا وزارتخانه‌ها دخالت دارند و این موضوع تصمیم‌گیری را سخت کرده است.

وی افزود: سه دانشگاه علوم پزشکی استان هماهنگی کافی در اشتراک داده‌ها ندارند و بخش زیادی از اطلاعات یا قدیمی یا محرمانه یا ناقص است و باید با نهادهای دیگر مانند مرکز آمار ایران همکاری شود تا داده‌ها به‌روز و در دسترس قرار گیرند.

معاون آمار و اطلاعات سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان تهران خاطرنشان کرد:  اولین قدم در هر برنامه‌ریزی، داده‌های آماری دقیق است. اگر بتوانیم خروجی کمیسیون را در قالب طرح‌های پژوهشی مشخص کنیم، امکان ثبت آن‌ها در شورای برنامه‌ریزی استان نیز وجود خواهد داشت.

دکتر اعظم دوست محمدی، رئیس اندیشگاه سلامت و امنیت غذایی استان تهران نیز اظهار کرد:  بخشی از داده‌ها و شاخص‌های مربوط به امنیت غذایی قدیمی و مربوط به سال‌های ۹۶ و ۹۷ هستند. همچنین باید داده‌های ثانویه جدید از منابع جدید شامل سامانه سیب معاونت های بهداشت، مرکز آمار و جهاد کشاورزی بررسی و به‌روز شوند تا بتوان نقشه امنیت غذایی استان تهران را دقیق‌ترکرد.

وی با بیان اینکه دریافت های غذایی باید متناسب با شرایط به روز شوند، افزود: هدف نهایی، طراحی سامانه‌ای برای به‌روزرسانی نقشه امنیت غذایی استان تهران است که بتواند درصد کاهش ناامنی غذایی را نشان دهد. 

ضرورت هدایت یارانه‌های غذایی به‌سوی تغذیه سالم 

دکتر عبدالرضا نوروزی؛ رئیس دبیرخانه شورای سلامت و امنیت غذایی استان تهران نیز در ابتدای نخستین کمیسیون استانی سلامت و تغذیه ذیل سند دانش بنیان امنیت غذا اظهار کرد: در سه سال اخیر توانستیم با ارتقای تصفیه‌خانه‌های جنوب تهران و فیروز بهرام، بهبود محسوسی در کیفیت محصولات کشاورزی مناطق شهریار، اسلامشهر و رباط‌کریم ایجاد کنیم.

وی با بیان اینکه استفاده از آب‌های غیرمتعارف در آبیاری کشاورزی یکی از چالش‌های جدی ما بود که اکنون کنترل بهتری روی آن داریم، افزود: طرح شناسنامه‌دار کردن محصولات کشاورزی با عنوان «طرح هشت محصول» از سال ۱۳۹۷ آغاز شد و پس از وقفه‌ای در دوران کرونا، از مهرماه امسال با چهار محصول کشاورزی کلید خورده است.

رئیس دبیرخانه شورای سلامت و امنیت غذایی استان تهران گفت: در این طرح، هر استان محصولات شاخص خود را از نظر میزان تولید، مصرف و میزان آلودگی ناشی از آب، سموم و فلزات سنگین بررسی و پایش می‌کند.

وی در ادامه به پیشرفت قابل‌توجه کشور در اندازه‌گیری و شناسایی سموم اشاره کرد و یادآور شد:  در حال حاضر بیش از ۲۰ نوع سم در محصولات کشاورزی اندازه‌گیری می‌شود که البته  افزایش آمار کشفیات به معنای آلودگی بیشتر نیست بلکه نشان‌دهنده ارتقای توان آزمایشگاهی کشور است.

نوروزی همچنین  به بحث نان سالم و نان کامل پرداخت و از تلاش‌های مشترک میان وزارت بهداشت، مرکز پژوهش‌های مجلس و سازمان‌های نظارتی در تدوین استانداردهای جدید برای تولید و توزیع نان خبر داد.

وی در زمینه توزیع الکترونیکی کالا و یارانه‌های غذایی گفت: توزیع الکترونیکی کالا برای حدود ۸۵ تا ۹۰ میلیون نفر، گامی بزرگ و بی‌سابقه است. البته باید از منظر ترکیب غذایی و تغذیه جمعیت، بررسی‌های علمی دقیق‌تری صورت گیرد تا یارانه‌ها به سمت تغذیه سالم هدایت شوند.

رئیس دبیرخانه شورای سلامت و امنیت غذایی استان تهران در پایان خاطرنشان کرد: در نشست های بعدی کمیسیون استانی سلامت و تغذیه ، موضوعات نوظهور همچون غذاهای تراریخته، میکروپلاستیک‌ها و غذاهای فوق‌فرآوری‌شده بررسی و چارچوب سیاست‌گذاری درباره آن‌ها تدوین خواهد شد.