به گزارش خبرنگار واحد روابط عمومی مرکز بهداشت شمال غرب یک؛ نشست آموزشی آشنایی با ساختار نظام بهداشتی درمانی کشور و خدمات بهداشت ویژه مراقبین سلامت مدارس، با هدف آشنایی با ساختار نظام سلامت، سطوح مختلف ارائه خدمات، برنامه‌های حوزه مدارس و تبیین نقش مراقبین سلامت به عنوان رابط میان مدرسه و نظام بهداشت، در مرکز بهداشت شمال‌غرب یک تهران برگزار شد.

 

در این نشست، ضمن معرفی ساختار شبکه بهداشتی کشور و نحوه ارائه خدمات در سطوح مختلف، مهم‌ترین برنامه‌های مرتبط با سلامت دانش‌آموزان از جمله غربالگری و معاینات دوره‌ای، واکسیناسیون، سلامت روان، سلامت دهان و دندان، تغذیه، بهداشت محیط، آموزش سلامت و آمادگی در برابر حوادث تشریح شد. همچنین بر ضرورت هماهنگی میان نظام بهداشت و آموزش و پرورش و نقش مؤثر مراقبین سلامت در شناسایی، پیگیری و ارجاع به‌موقع موارد تأکید شد.

 

بهاره لسانی‌گویا، کارشناس مسئول واحد آموزش سلامت و کارشناس ارشد اپیدمیولوژی مرکز بهداشت شمال‌غرب یک ، در این نشست با اشاره به ساختار یکپارچه نظام سلامت کشور گفت: نظام سلامت ایران از شبکه‌ای گسترده و مویرگی برخوردار است و خدمات سلامت از نزدیک‌ترین سطح، یعنی پایگاه‌ها و خانه‌های بهداشت، تا مراکز خدمات جامع سلامت و بیمارستان‌های تخصصی و فوق‌تخصصی ارائه می‌شود.

 

وی افزود: آشنایی مراقبین سلامت با این ساختار و سطوح ارائه خدمت، اهمیت زیادی دارد؛ چراکه شناخت درست مسیر خدمات و ارجاع، امکان پیگیری مؤثرتر مسائل سلامت دانش‌آموزان را فراهم می‌کند.

 

لسانی با بیان اینکه خدمات نظام سلامت طیف گسترده‌ای از برنامه‌های پیشگیرانه، مراقبتی و آموزشی را شامل می‌شود، اظهار کرد: گروه‌های مختلف معاونت بهداشت در حوزه‌هایی همچون سلامت خانواده و جمعیت، بیماری‌های واگیر و غیرواگیر، سلامت مدارس، سلامت روان، دهان و دندان، تغذیه، بهداشت محیط و حرفه‌ای، آموزش و ارتقای سلامت و مدیریت خطر بلایا فعالیت دارند و هر یک می‌توانند در ارتقای سلامت دانش‌آموزان و محیط مدرسه نقش داشته باشند.

 

غربالگری؛ گامی برای شناسایی زودهنگام مشکلات سلامت

 

وی با تأکید بر اهمیت غربالگری دانش‌آموزان ادامه داد: معاینات دوره‌ای در پایه‌های اول ابتدایی، اول متوسطه اول و اول متوسطه دوم انجام می‌شود و مواردی مانند قد و وزن، شاخص توده بدنی، بینایی، شنوایی، سلامت دهان و دندان، اختلالات رفتاری و گفتاری و برخی بیماری‌های ویژه مورد بررسی قرار می‌گیرد.

 

لسانی هدف اصلی این برنامه‌ها را شناسایی به‌موقع مشکلات و فعال کردن مسیر پیگیری و ارجاع عنوان کرد و افزود: بیماری‌ها و مشکلاتی مانند دیابت، بیماری‌های قلبی، صرع و آسم نیز در برنامه‌های سلامت مدارس مورد توجه قرار دارند.

 

سلامت مدارس؛ رویکردی فراتر از درمان

 

کارشناس مسئول واحد آموزش سلامت مرکز بهداشت شمال‌غرب یک تهران با اشاره به برنامه مدارس مروج سلامت گفت: سلامت مدرسه یک موضوع چندبعدی است و در برنامه مدارس مروج سلامت، هشت محور آموزش سلامت، خدمات بالینی، سلامت محیط، تغذیه سالم، تحرک بدنی، سلامت کارکنان، خدمات روان و مشاوره و مشارکت والدین و جامعه مورد توجه قرار می‌گیرد.

 

وی افزود: واکسیناسیون دانش‌آموزان، پیشگیری و کنترل شپش، آموزش بهداشت دوران بلوغ، پیشگیری از سوءمصرف مواد، نظارت بر بوفه مدارس و ترویج تغذیه سالم نیز از جمله برنامه‌های مهم حوزه دانش‌آموزان است.

 

سلامت روان؛ ضرورت شناسایی و ارجاع به‌موقع

 

لسانی در بخش دیگری از سخنان خود با تأکید بر اهمیت سلامت روان دانش‌آموزان اظهار کرد: مراقب سلامت باید در مواجهه با دانش‌آموز در معرض خطر، ابتدا به شناسایی، گوش دادن و رعایت محرمانگی توجه کند و سپس مسیر ارجاع و پیگیری را فعال سازد.

 

وی تصریح کرد: نقش مراقب سلامت در این حوزه، درمان همه موارد نیست، بلکه شناسایی به‌موقع موارد نیازمند مداخله تخصصی و ارجاع مناسب است. مشاوره دانش‌آموزان، غربالگری رفتارهای پرخطر و پیشگیری از خودکشی در نوجوانان از جمله برنامه‌های این حوزه محسوب می‌شود.

 

توجه همزمان به تغذیه، دهان و دندان و محیط مدرسه

 

وی سلامت دهان و دندان و تغذیه را از دیگر مؤلفه‌های مهم سلامت دانش‌آموزان دانست و گفت: وارنیش فلورایدتراپی، معاینات دوره‌ای، آموزش بهداشت دهان و دندان، غربالگری پوسیدگی و ارجاع برای درمان از برنامه‌های این حوزه است.

 

لسانی ادامه داد: نظارت بر بوفه مدارس، ترویج تغذیه سالم و توزیع مکمل‌هایی مانند آهن و ویتامین D نیز از برنامه‌های حوزه بهبود تغذیه است.

 

وی همچنین با تأکید بر اهمیت سلامت محیط مدرسه اظهار کرد: کیفیت آب آشامیدنی، دفع پسماند، وضعیت بوفه و سایر عوامل محیطی مؤثر بر سلامت باید مورد توجه قرار گیرد و هرگونه مخاطره پس از شناسایی و مستندسازی، از مسیر مسئول یا واحد مربوط پیگیری شود.

 

آمادگی برای حوادث؛ از دانستن تا توانستن

 

لسانی با اشاره به ضرورت آمادگی مدارس در برابر حوادث گفت: زلزله، آتش‌سوزی و سایر حوادث از جمله مخاطراتی هستند که مدارس باید برای مواجهه با آنها آمادگی داشته باشند و اجرای تمرین‌ها و مانورها می‌تواند آمادگی عملی مجموعه مدرسه را افزایش دهد.

 

وی هدف برنامه‌های مدیریت خطر بلایا را تبدیل آمادگی از «دانستن» به «توانستن» عنوان کرد.

 

مراقب سلامت؛ حلقه اتصال مدرسه و نظام بهداشت

 

کارشناس مسئول واحد آموزش سلامت در پایان تأکید کرد: مراقب سلامت، حلقه اتصال نظام بهداشتی به محیط مدرسه است و باید مجموعه‌ای از وظایف شامل اجرای غربالگری‌ها و برنامه‌های ارتقای سلامت، پیگیری وضعیت سلامت دانش‌آموزان، کنترل بیماری‌های واگیر، شناسایی موارد پرخطر، ارجاع، هماهنگی خدمات سلامت دهان و دندان، نظارت بر تغذیه، آموزش سلامت و آمادگی در برابر حوادث را دنبال کند.

 

لسانی خاطرنشان کرد: هماهنگی بین‌بخشی، به‌ویژه میان نظام بهداشت و آموزش و پرورش، کلید موفقیت برنامه‌های سلامت مدارس است و شناخت دقیق نظام سلامت و ظرفیت‌های آن، زمینه استفاده بهتر از خدمات و ارجاع به‌موقع دانش‌آموزان را فراهم می‌کند.