به گزارش خبرنگار روابط عمومی بیمارستان حضرت فاطمه (س)، ناهنجاری‌های مادرزادی و پیچیده صورت، به‌ویژه شکاف‌های نادر جمجمه‌ای‌ـ‌صورتی (کرانیوفاشیال)، از حساس‌ترین چالش‌های حوزه جراحی ترمیمی به شمار می‌روند؛ عارضه‌هایی که درمان آن‌ها مستلزم دانش تخصصی، برنامه‌ریزی چندرشته‌ای و انجام جراحی‌های مرحله‌ای متناسب با سن و روند رشد کودک است.

از جمله نادرترین این اختلالات، عارضه «همی‌نازال پروبوسیس» (تکامل‌نیافتگی یک‌طرفه بینی به‌صورت زائده لوله‌ای یا خرطومی) است. در این ناهنجاری، یک سمت بینی تشکیل نشده و به جای آن ساختاری لوله‌ای‌شکل در صورت نوزاد پدیدار می‌شود که اغلب با درگیری بافت‌های مجاور مانند چشم و مجاری اشکی همراه است؛ وضعیتی که لزوم ارزیابی‌های جامع بالینی و تصویربرداری‌های دقیق پیش از هر اقدام جراحی را دوچندان می‌کند.

مسیر درمان این دسته از نوزادان از همان ماه‌های آغازین پس از تولد کلید می‌خورد. در این ارزیابی‌های اولیه، وضعیت عمومی کودک، بافت‌های درگیر و ساختار اسکلتی صورت بررسی شده و متناسب با شرایط اختصاصی هر بیمار، نقشه راه درمانی منحصربه‌فردی ترسیم می‌شود. با توجه به اینکه درمان این ناهنجاری‌ها یک فرایند تک‌مرحله‌ای نیست، اصلاحات اولیه ساختاری در شیرخوارگی انجام می‌گیرد و بازسازی‌های تکمیلی هم‌گام با رشد تدریجی صورت کودک تا سنین بالاتر ادامه می‌ یابد.

در ناهنجاری‌های پیچیده صورت، هدف صرفاً اصلاح یک نقص ظاهری نیست

دکتر نوراحمد لطیفی، فوق‌تخصص جراحی پلاستیک و ترمیمی در گفت‌وگو با خبرنگار روابط عمومی مرکز آموزشی و درمانی حضرت فاطمه(س) اظهار کرد: در ناهنجاری‌های مادرزادی پیچیده صورت، هدف صرفاً اصلاح یک نقص ظاهری در مقطعی خاص نیست. بلکه با توجه به اینکه کودک در حال رشد است و ساختارهای صورت پیوسته تغییر می‌کنند، باید مسیر درمانی به گونه‌ای طراحی شود که مراحل مختلف بازسازی و رشد آینده صورت را مدنظر قرار دهد.

وی با بیان اینکه در بسیاری از این موارد، درمان به‌صورت مرحله‌ای و در زمان‌بندی مناسب انجام می‌شود، افزود: بیماران مبتلا به ناهنجاری‌های کرانیوفاشیال بر اساس نوع عارضه و نیازهای اختصاصی تحت درمان و پایش قرار می گیرند.

لطیفی یادآور شد: نادر بودن بیماری مانعی برای روند درمان نیست و تجربه مواجهه با موارد گوناگون، امکان مداخله دقیق‌تر را برای کادر درمان فراهم می‌سازد.

پیگیری مستمر تا دستیابی به نتیجه عملکردی و ساختاری مطلوب

این فوق‌تخصص جراحی پلاستیک و ترمیمی با تأکید بر اینکه روند درمان با انجام یک مرحله جراحی پایان نمی‌پذیرد، گفت: بیمار باید در فواصل زمانی مشخص تحت پایش قرار گیرد تا وضعیت ترمیم بافتی، رشد اسکلتی صورت و عملکرد عضو بازسازی‌شده ارزیابی شود.

لطیفی تصریح کرد: در جراحی ترمیمی کودکان، هدف نهایی دستیابی به نتیجه‌ای هماهنگ با رشد طبیعی صورت و تسهیل بازگشت بیمار به یک زندگی عادی است؛ از این رو پیگیری مستمر و گاه انجام جراحی‌های تکمیلی در سال‌های بعد، جزئی از برنامه درمانی به شمار می‌رود.

بر اساس این گزارش، پذیرش و مداخله جراحی برای نوزادان و کودکان مبتلا به ناهنجاری‌های کرانیوفاشیال در بیمارستان حضرت فاطمه(س) تهران در قالب یک فرایند چندرشته‌ای و مستمر دنبال می‌شود؛ مسیری که از تشخیص در نوزادی آغاز و با تلفیق بازسازی ساختاری، حفظ عملکرد و ارتقای کیفیت زندگی بیمار تا سنین رشد پیگیری می‌شود.