به گزارش روابط عمومی دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی ایران، نگار حسن‌زاده، دانشجوی کارشناسی ارشد رشته آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، در تشریح جزئیات پایان‌نامه خود با عنوان «تبیین تجارب زندگی با بیماران HIV مثبت از دیدگاه همسران آنها» اظهار کرد: این پژوهش با هدف بررسی تجارب کمتردیده‌شده در زندگی مشترک با افراد مبتلا به HIV انجام شد.

وی با اشاره به اینکه این پژوهش کیفی با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی و از طریق مصاحبه‌های عمیق نیمه‌ساختاریافته انجام شده است، افزود: در این مطالعه، تجربه همسرانی بررسی شد که خود به HIV مبتلا نبوده‌اند، امّا زندگی مشترک با فرد مبتلا را تجربه کرده بودند.

حسن‌زاده یافته‌های این پژوهش را در چهار مضمون اصلی دسته‌بندی کرد و گفت: «از شوک تا سازش با بیماری»، «بازتعریف زندگی مشترک در سایه HIV»، «زیستن در سایه انگ» و «عوامل تعدیل‌کننده خطر در فرایند تصمیم‌گیری برای ازدواج با فرد مبتلا»، چهار مضمونی هستند که طیفی از واکنش‌های هیجانی پس از تشخیص بیماری و تلاش برای پذیرش شرایط جدید تا تصمیم‌گیری درباره تداوم زندگی مشترک، روابط جنسی، فرزندآوری و مواجهه با واکنش‌های تبعیض‌آمیز خانواده، جامعه و کادر درمان را دربر می‌گیرند.

این پژوهشگر دانشگاه علوم پزشکی ایران درباره نخستین مضمون تصریح کرد: مضمون «از شوک تا سازش با بیماری» به واکنش‌های همسران در مواجهه با تشخیص HIV و مسیر سازگاری با شرایط جدید می‌پردازد و سه حوزه طوفان هیجانی در زمان تشخیص، واکنش‌های رفتاری از زمان تشخیص تا امروز و تلاش‌های مقابله‌ای برای رسیدن به پذیرش را دربر می‌گیرد. بر این اساس، تجربه همسران به لحظه اطلاع از بیماری محدود نمی‌شود و چگونگی مواجهه آن‌ها با این واقعیت در گذر زمان نیز مورد توجّه قرار گرفته است.

وی درباره دومین مضمون بیان کرد: این مضمون به تغییراتی می‌پردازد که ابتلا به HIV می‌تواند در تصمیم‌ها و ابعاد مختلف زندگی مشترک ایجاد کند. تصمیم به ادامه زندگی در برابر ترک رابطه، مدیریت روابط جنسی با توجّه به تعهد و محافظت، تصمیم‌گیری درباره فرزندآوری در مرز امید و خطر و عوامل زمینه‌ساز تضعیف پیوند زناشویی، چهار طبقه این مضمون را تشکیل می‌دهند و نشان می‌دهند که بررسی تجربه همسران مستلزم توجّه همزمان به روابط عاطفی، ملاحظات مرتبط با روابط جنسی و تصمیم‌های مهم زندگی خانوادگی است.

حسن‌زاده افزود: سومین مضمون با عنوان «زیستن در سایه انگ»، تجربه انگ مرتبط با HIV را در سه سطحِ انگ ساختاری و رفتارهای تبعیض‌آمیز کادر درمان، انگ اجتماعی و واکنش‌های تبعیض‌آمیز خانواده و اطرافیان و بازنمایی انگ HIV در رسانه‌ها بررسی می‌کند؛ موضوعی که نشان‌دهنده استیگما و انگ گسترده‌ای است که در جامعه در زمینه بیماری ایدز وجود دارد و سبب ایجاد مشکلات فراوان برای فرد مبتلا، همسر و خانواده او می‌گردد.

وی خاطرنشان کرد: چهارمین مضمون نیز به عواملی اختصاص دارد که در فرایند تصمیم‌گیری برای ازدواج فرد منفی با فرد مبتلا به HIV، نقش تعدیل‌کننده خطر دارند. ویژگی‌های مثبت و جبران‌کننده همسر و زمینه‌های خانوادگی، دو طبقه این مضمون هستند که به نقش ویژگی‌های فردی و شرایط خانوادگی در شکل‌گیری تصمیم‌های مرتبط با ازدواج با افراد مبتلا به HIV می‌پردازند.

حسن‌زاده در پایان تأکید کرد: در مجموع، این پژوهش تجربه همسران افراد مبتلا به HIV را در ابعاد فردی، زناشویی و اجتماعی بررسی کرده است و نتایج آن بر اهمیت شناخت تجربه‌های همسران افراد مبتلا به HIV در شناسایی نیازها و چالش‌های آن‌ها تأکید دارد؛ شناختی که می‌تواند مبنایی برای طراحی مداخلات حمایتی متناسب با شرایط زوجین باشد.

استاد راهنمای این پایان‌نامه دکتر طاهره دهداری؛ استاد دانشگاه علوم پزشکی ایران و استاد مشاور آن دکتر لادن عباسیان؛ استاد تمام بیماری‌های عفونی و رئیس مرکز تحقیقات ایدز بیمارستان امام خمینی (ره) تهران بودند.