به گزارش روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی ایران، دومین کمیته سلامت محصولات کشاورزی استان تهران، پیش از ظهر امروز با حضور ناهید جلیلیان سرپرست گروه تحقیقات و آموزش پزشکی سازمان بازرسی کل کشور، سید حامد امیرآبادی زاده، معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی، عبدالرضا نوروزی رئیس دبیرخانه شورای سلامت و امنیت غذایی استان تهران و جمعی از نمایندگان دانشگاه‌ها، نهادها، سازمان‌ها و معاونت‌ مربوطه در دانشگاه علوم پزشکی ایران برگزار شد.

 

ناهید جلیلیان سرپرست گروه تحقیقات و آموزش پزشکی سازمان بازرسی کل کشور گفت: یکی از مشکلات اساسی که به درستی اشاره شد، ابلاغ اولیه برخی محصولات بود که به دلیل اختلاف نظر میان وزارت بهداشت و وزارت جهاد کشاورزی، تعداد محصولات مورد نظر به ۴۵ قلم افزایش یافت که این امر منجر به ایجاد تفاوت‌های اجرایی و اختلاف نظر در حال حاضر شده است.

 

وی افزود: فهرست زمین‌های شناسنامه‌گذاری شده و نوع محصول کشت شده باید به اطلاع وزارت بهداشت و وزارت جهاد کشاورزی برسد. بنابراین، برنامه‌ریزی دقیق ضروری است؛ چرا که بدون دسترسی به این اطلاعات، اقدامات اجرایی با مشکل مواجه خواهد شد.

 

سرپرست گروه تحقیقات و آموزش پزشکی سازمان بازرسی کل کشور تصریح کرد:  با وجود اینکه در سال‌های گذشته طبق روال شرعی از سطح اول اقداماتی انجام می‌شد، اما با توجه به طیف برنامه‌ریزی‌ها و شرایط قانونی، شناسایی محصولات ناب و جاذب اهمیت ویژه‌ای دارد. از آنجا که شناسایی این محصولات خارج از حیطه اختیارات وزارت بهداشت است، قانونگذار در قوانین مختلف پیش‌بینی کرده است که با تعامل میان وزارت بهداشت و جهاد کشاورزی، این مشکل برطرف شود؛ اما متأسفانه تاکنون در مرحله اجرا، با وجود گذشت چند برنامه، این امر محقق نشده است.

 

وی یادآور شد: با توجه به اینکه در سطوح مدیریتی بالاتر، این مسائل از طریق مکاتبات رسمی و اهمیت غذایی پیگیری می‌شود، حتی فهرست محصولات توسط وزارت جهاد کشاورزی تغییر یافته و این انتقاد از طریق شورای سلامت و امنیت کشاورزی مورد توجه قرار گرفته است. ما در سطح کارشناسی در جلسات حضور داریم تا مشکلات مشاهده‌شده در اجرا به سطوح مدیریتی منتقل و مرتفع شوند.

 

جلیلیان گفت: یکی از اساسی‌ترین مشکلات که همچنان پابرجاست، نبود فرایندهای سیستمی و رسانه‌ای کارآمد و سامانه یکپارچه است. انتظار می‌رود سرعت رفع این مشکلات افزایش یابد تا اجرای کار برای همه آسان‌تر و سریع‌تر شود.

 

وی افزود: همکاران در حوزه جهاد کشاورزی که با مشکلات اجرایی درگیر هستند، باید از طریق بخشنامه‌ها و با زبان کارشناسی، این مسائل را منتقل کنند. اگر قرار باشد این امر صرفاً به کشاورز واگذار شود، پیشرفتی حاصل نخواهد شد. با توجه به قوانین موجود، همکاران در حال عملکرد مطابق با ضوابط و قوانین کشور هستند و باید شرایط با توجه به فشارها و فوریت‌ها لحاظ شود.

 

سرپرست گروه تحقیقات و آموزش پزشکی سازمان بازرسی کل کشور خاطرنشان کرد: گزارش اقدامات انجام‌شده از ابتدا تا مرحله فعلی، بسیار مهم است. مشخص شدن میزان زمین‌های کشاورزی در استان تهران و نوع محصولات کشت شده، اطلاعات ضروری است که باید در اختیار وزارت بهداشت قرار گیرد. همچنین لازم است وزارتخانه‌های جهاد کشاورزی و بهداشت بر سر محصولات توافق کنند؛ در حال حاضر، علی‌رغم اینکه قرار بود برنامه‌ریزی مشخصی وجود نداشته باشد، معرفی محصولات متفاوت است.

 

وی بیان کرد: در شهریور ماه، بخشی از محصولاتی که فصل کشت آن‌ها نیست، از دایره محصولات خارج می‌شوند، زیرا هنوز فصل آن‌ها فرا نرسیده یا از سوی وزارت جهاد کشاورزی اعلام نشده‌اند.

 

راه‌اندازی سامانه یکتا و اجرای مشوق‌ها، مسیر صدور شناسنامه محصولات کشاورزی را هموار کرد

 

در ادامه سید حامد امیرآبادی زاده، معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی گفت: یکی از سیاست‌های اصلی وزارت جهاد کشاورزی، ایجاد امنیت پایدار است. در تعریف امنیت پایدار، علاوه بر فراهم شدن فضای کافی و قابل دسترس برای جامعه، یکی از محورهای اساسی، موضوع سلامت است و شاید همین نکته، نقطه اشتراک اصلی وزارت جهاد کشاورزی و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی باشد؛ موضوعی که همین جلسه نیز به همین منظور تشکیل شده است.

 

وی افزود: در قانون برنامه هفتم توسعه نیز به عنوان یک سند بالادستی، تکلیفی در این زمینه مشخص شده که به بند پ ماده ۷۱ اشاره می‌کنم؛ بندی که به ایجاد نظام جامع رهگیری و ردیابی و شناسنامه‌دار کردن محصولات کشاورزی خام پرداخته است. این موضوع بر اساس ابلاغیه وزیر محترم جهاد کشاورزی در تاریخ ۲۹ اردیبهشت سال ۱۴۰۴ به اتاق اصناف کشاورزی کشور و سازمان نظام مهندسی کشاورزی واگذار شده تا عملیات اجرایی آن پیگیری شود. در همین راستا، دستورالعمل فنی و برنامه اجرایی مربوطه در تاریخ ۲۰ مهر سال گذشته به تمام سازمان‌های جهاد کشاورزی ابلاغ شد.

 

معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی گفت:بر اساس این دستورالعمل، گروهی از محصولات مشخص شده که باید شناسنامه دریافت کنند؛ در محصولات زراعی شامل گندم، جو، ذرت، سیب‌زمینی و برنج، و در محصولات باغی شامل کیوی، پسته، خرما، انگور، سیب و پرتقال. بخشی از این محصولات در استان تهران قابل اجراست و بخشی نیز مربوط به سایر استان‌هاست.

 

وی بیان کرد: صدور شناسنامه دو بخش اجرایی مستقل دارد؛ اول صدور شناسنامه واحد تولیدی (یک باغ یا یک مزرعه) و سپس صدور شناسه محصول تولیدی که باید به ترتیب انجام شوند. روال کار به این صورت است که پس از صدور شناسنامه واحد تولیدی در سامانه تعریف‌شده، تولیدکننده مختار است یا خودش ضمانت سلامت محصول را در سامانه بر عهده بگیرد، یا در صورت ناتوانی، کارشناس معرفی کند. در حالت دوم، موضوع به سازمان نظام مهندسی کشاورزی محول می‌شود و سامانه، کارشناسی را برای تولیدکننده تعیین می‌کند.

 

امیرآبادی ادامه داد: کارشناس بر اساس قرارداد منعقده با کشاورز و طرح‌های مصوب، در تمام دوره تولید محصول که ممکن است سه ماه، چهار ماه یا حتی 9 ماه در سال باشد، تمام اقدامات را در سامانه ثبت می‌کند؛ از نحوه آماده‌سازی زمین و تجهیزات مورد استفاده تا تاریخ‌های آبیاری، و در نهایت مشخصات کامل مصرف سموم شامل نوع، میزان و زمان مصرف، و نتایج آزمون خاک. با نزدیک شدن زمان برداشت نیز این اطلاعات باید به‌موقع در سامانه ثبت شود و سپس شناسه محصول تولیدی صادر می‌گردد. از آن پس، با توجه به دسترسی وزارت بهداشت به این سامانه، در هر نقطه‌ای که لازم باشد امکان نمونه‌برداری وجود دارد.

 

وی افزود: بر اساس آخرین آمار نظام صنفی کشاورزی، حدود ۲۷ هزار هکتار شناسنامه واحد تولیدی برای آن صادر شده است. این کار پس از ابلاغ وزیر در سامانه‌ای به نام «سامانه سبک» مخصوص نظام صنفی انجام می‌شد. اما مرکز تحول اداری و فناوری اطلاعات وزارت جهاد کشاورزی، با توجه به ملاحظات امنیتی، تصمیم گرفت سامانه‌ای امن‌تر و مطمئن‌تر ایجاد کند و در نهایت «سامانه یکتا» راه‌اندازی شد. با ایجاد این سامانه، دسترسی به سامانه قبلی متوقف شد و به نظام صنفی اعلام شد که دیگر اجازه صدور شناسنامه در آن وجود ندارد.

 

معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی خاطرنشان کرد: طراحی و راه‌اندازی سامانه جدید زمان‌بر بود و پس از جلسات متعدد پیگیری، ارزیابی و رفع نقص، در تاریخ نهم تیر امسال اعلام شد سامانه آماده است. اکنون این مسئله مطرح است که اگر اتاق اصناف بخواهد ۲۷ هزار هکتار شناسنامه‌دار شده را به سامانه جدید منتقل کند، یا باید انتقال اطلاعات از سامانه قبلی به جدید انجام شود، یا باید تمام افراد به‌صورت فردی به اتاق اصناف مراجعه کرده و مجدداً اطلاعات را وارد کنند؛ فرآیندی که زمان‌بر است. از این رو، با پیگیری مدیریت‌های شهرستان‌ها ساعت‌ها زمان صرف شناسایی مشکلات سیستمی و سامانه‌ای و موارد مورد به مورد به سامانه منعکس شد. برخی از این مشکلات برطرف شده و برخی نیز در حال رفع است.

 

وی یادآور شد: به جرئت می‌توان گفت حدود ۹۰ تا ۹۵ درصد کار انجام شده و همین امروز نیز دو مورد از تولیدکنندگان، شناسه محصول خود را دریافت خواهند کرد. با تحقق این موضوع، مسیر صدور شناسه محصول کاملاً فراهم می‌شود و نتیجه ماه‌ها پیگیری وزارتخانه، همکاران جهاد کشاورزی در شهرستان‌ها و نظام صنفی خواهد بود.

 

امیرآبادی گفت: نظام صنفی نیز دستخوش تحولاتی شده و ساختار آن به اتاق اصناف منتقل شده است. از آنجا که پذیرش این طرح از سوی کشاورزان، بهره‌برداران و باغداران اهمیت فراوان دارد، اطلاع‌رسانی گسترده‌ای انجام شده و همچنان نیز ادامه دارد.

 

وی افزود: بر اساس ابلاغیه جدید وزیر جهاد کشاورزی در تاریخ یازدهم مرداد، فهرست محصولات دارای اولویت امسال تغییر کرده و شامل سیب‌زمینی، سیر، پسته، گوجه‌فرنگی گلخانه‌ای، قارچ دکمه‌ای و زعفران است. البته کیوی مربوط به استان تهران نیست. در استان تهران حدود ۱۲ هزار هکتار باغ پسته وجود دارد که اولویت اول کار ماست و امیدواریم هرچه سریع‌تر انجام شود. بخشی از سطح زیر کشت سیب‌زمینی نیز در شهرستان پاکدشت است و سایر محصولات نیز به‌تدریج وارد عملیات اجرایی خواهند شد.

 

امیرآبادی گفت: معتقدم سد بزرگی تاکنون شکسته شده و این خود موفقیتی بسیار بزرگ است و امیدواریم با کمک دوستان فعال در این حوزه، کار به نتیجه قطعی خواهد رسید.

 

وی با اشاره به اجرایی شدن مشوق‌ها گفت: این امر باعث ایجاد انگیزه برای بهره‌برداران می‌شود. منظور از مشوق این است که وقتی بهره‌بردار برای دریافت شناسنامه واحد تولیدی یا شناسه محصول به اتاق اصناف مراجعه می‌کند، به او پروانه کسب‌وکار صادر شود؛ پروانه‌ای که در سال‌های گذشته امضای ۱۱ وزیر این کشور را زیر خود داشته و قرار بوده دستگاه‌های مختلف به آن اعتبار بدهند؛ اداره برق باید معافیت‌ها و امتیازاتی را در قبال آن در نظر بگیرد، مراجع قضایی با پذیرش آن به امتیازات خاص رسیدگی کنند، و بانک آن را به عنوان مدرک معتبر بپذیرد و تسهیلات بانکی پرداخت کند؛ همچنین در بیمه، تأمین اجتماعی و مالیات نیز مورد توجه قرار گیرد؛ امری که متأسفانه تاکنون محقق نشده است.

 

معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی گفت: روز گذشته در اجلاس اتاق اصناف کشاورزی کشور با حضور وزیر جهاد کشاورزی اعلام شد تفاهم‌نامه‌هایی با بانک پست و شرکت برق به امضا رسیده و از دیروز این دو دستگاه پروانه‌های کسب‌وکار نظام صنفی را می‌پذیرند. این دستاورد بسیار مهمی است؛ اگر سایر وزارتخانه‌ها و دستگاه‌ها نیز مشابه همین رویکرد را اتخاذ کنند، تولیدکنندگان به‌سرعت برای دریافت پروانه مراجعه خواهند کرد و با دریافت پروانه، شناسنامه واحد تولیدی و شناسه محصول نیز به‌صورت خودکار صادر می‌شود. اما اگر پروانه اعتباری نداشته باشد، مطمئن باشید همکاران ما در اتاق اصناف که بخشی مردمی و تشکل‌محور هستند، انگیزه‌ای برای پیگیری و مراجعه به کشاورزان نخواهند داشت.

 

تهیه گزارش مشکلات برای شورای عالی سلامت و امنیت غذایی و تدوین برنامه بازدیدها و نمونه‌گیری‌ها

 

در ادامه عبدالرضا نوروزی رئیس دبیرخانه شورای سلامت و امنیت غذایی استان تهران گفت: برای نهادی چون شورای عالی سلامت و امنیت غذایی، لازم است بازخوردی از روند اجرای کار ارائه شود. در همین راستا، برنامه این است که گزارشی از مشکلات شناسایی‌شده و راه‌حل‌های پیشنهادی برای آنها به شورای عالی سلامت و امنیت غذایی ارسال شود. در این جلسه، فهرستی از این مسائل یادداشت شده است. علاوه بر مکاتباتی که در این زمینه انجام خواهد شد، درخواست می‌کنیم که لیست مشکلات موجود از سوی هر یک از دستگاه‌های حاضر (به‌عنوان نمونه، از طریق دستورالعمل‌های شبکه‌های بهداشتی) جمع‌آوری شود.

 

وی خاطرنشان کرد: دومین مصوبه این جلسه، تهیه لیست برنامه‌های مرتبط با بازدیدها و نمونه‌گیری‌ها است که با هماهنگی وزارت جهاد کشاورزی، جلسات مشخصی برای نمونه‌گیری‌ها تعیین خواهد شد تا برای سال آینده، دقیقاً مشخص باشد چه کاری در این حوزه انجام شود.