به گزارش روابط‌عمومی معاونت تحقیقات و فناوری؛ زایمان بی‌درد به‌عنوان یکی از راهکارهای مؤثر در کاهش ترس و اضطراب مادران باردار، نقش مهمی در ترویج زایمان طبیعی و ارتقای سلامت مادر و نوزاد ایفا می‌کند. با این حال، شواهد نشان می‌دهد که بخشی از مادرانی که یک‌بار این روش را تجربه کرده‌اند، تمایل چندانی به تکرار آن در بارداری‌های بعدی ندارند؛ موضوعی که می‌تواند نشان‌دهنده چالش‌هایی پنهان در کیفیت ارائه خدمات، انتظارات مادران و تجربه واقعی آنان از زایمان بی‌درد باشد.

 

در همین راستا، طرح تحقیقاتی «بررسی شیوع و علل عدم تمایل مادران باردار با سابقه زایمان بی‌درد نسبت به انجام مجدد آن» با هدف شناسایی دقیق عوامل مؤثر بر نارضایتی مادران و ارائه راهکارهای علمی برای بهبود خدمات، در دانشگاه علوم پزشکی ایران به اجرا درآمده است. در این گفت وگو ، دکتر نیلوفر خسروی؛ مجری این طرح پژوهشی، به تشریح ابعاد علمی، نوآوری‌ها و کاربردهای عملی این پژوهش می‌پردازد.

 

خانم دکتر خسروی، لطفاً از سوابق علمی و پژوهشی خودتان برایمان بگوئید.

بنده دکتر نیلوفر خسروی، متخصص بیهوشی و استادیار گروه بیهوشی و درد دانشگاه علوم پزشکی ایران هستم. از سال ۱۴۰۱ به عنوان عضو هیئت علمی فعالیت می‌کنم و در مرکز آموزشی ـ درمانی شهید اکبرآبادی مشغول آموزش، درمان و پژوهش هستم. همچنین از سال ۱۴۰۲، مدیریت واحد EDO بیمارستان شهید اکبرآبادی را نیز برعهده دارم.

 

دلیل انتخاب این موضوع برای پژوهش را بفرمائید و این‌که چه افرادی در این طرح پژوهشی با شما همراهی کرده‌اند.

موضوع زایمان بی‌درد نقش تعیین‌کننده‌ای در انتخاب نوع زایمان توسط مادران دارد. برای رفع موانع و دلایل عدم تمایل مادران به استفاده مجدد از این روش، انجام چنین پژوهشی ضروری بود.

در این مسیر، گروهی از دانشجویان پزشکی علاقه‌مند و همچنین خانم نرگس جلیلوند، مامای مرکز اکبرآبادی، در جمع‌آوری دقیق داده‌ها همراه ما بودند. از سرکار خانم محسنی، کارشناس واحد توسعه تحقیقات بالینی نیز بابت پیگیری‌های مستمرشان تشکر می‌کنم.

 

قدری بیشتر در خصوص ابعاد این طرح پژوهشی و نوآوری‌های آن نسبت به اقداماتی که قبلاً انجام می‌شده بفرمائید.

طرح ما با عنوان یادشده در کمیته اخلاق دانشگاه مطرح و پس از دریافت کد اخلاق، جمع‌آوری داده‌ها آغاز شد.

این پژوهش با هدف سنجش میزان عدم تمایل مادرانی که یک‌بار زایمان بی‌درد را تجربه کرده‌اند و بررسی دقیق علل این عدم تمایل طراحی شده است. نوآوری مهم این طرح آن است که تاکنون پژوهشی با این زمینه و تمرکز انجام نشده بود و اغلب مطالعات فقط به عوارض شایع بی‌دردی پرداخته‌اند. هدف ما شناسایی دلایل واقعی نارضایتی مادران برای ارتقای کیفیت خدمات آینده است.

 

آیا نتایج حاصل از این پژوهش به مرحله بهره‌برداری در بیمارستان هم رسیده است؟

پس از تکمیل آنالیز داده‌ها و نگارش مقاله، نتایج به دست آمده می‌تواند در بهبود ارائه خدمات زایمان بی‌درد در بیمارستان مورد استفاده قرار گیرد. تا کنون امور پژوهشی طرح به پایان رسیده و امیدواریم هرچه زودتر این نتایج با همکاری مسئولین زحمتکش بیمارستان‌های مرتبط به بهره‌برداری برسد.

 

به طور واضح این پژوهش قرار است چه مشکلی از بیماران را حل کند؟

شناخت علل نارضایتی مادرانی که قبلاً تجربه زایمان بی‌درد داشته‌اند، به ما کمک می‌کند کیفیت ارائه این خدمات را به شکل هدفمند ارتقا دهیم. این امر می‌تواند موجب افزایش اعتماد و تمایل مادران به زایمان طبیعی بدون درد و کاهش نگرانی‌های آنان شود.

 

آیا برای تکمیل و بهره‌برداری از نتایج این طرح انتظاری از مسئولان حوزه سلامت دارید؟

هر طرح پژوهشی موفق نیازمند کار گروهی قوی است. بسیاری از استادان و دانشجویان، ایده‌های خوبی دارند اما امکان ارتباط با گروه‌های مرتبط را پیدا نمی‌کنند. از مسئولان درخواست دارم بسترهای ارتباطی میان پژوهشگران را تقویت کنند تا گروه‌های تحقیقاتی مؤثر و منسجم شکل گیرد و سطح علمی دانشگاه ارتقا یابد. قاعدتاً استفاده از نتایج پژوهش‌های این‌چنین نیز به یاری مسئولین و تصمیم‌گیرندگان منوط بوده و باعث دلگرمی محققان و پژوهشگران خواهد بود.

 

آیا برنامه‌های پژوهشی دیگری برای آینده در نظر دارید؟

علاوه بر این طرح، هم‌اکنون روی چند پژوهش دیگر در زمینه ترکیبات دارویی مورد استفاده در بی‌دردی زایمان کار می‌کنم. برخی از آن‌ها در مرحله دریافت کد اخلاق و برخی در مرحله جمع‌آوری داده هستند. امیدوارم نتایج آن‌ها نیز بتواند در آینده سهمی در بهبود خدمات ارائه به مادران باردار داشته باشد.

 

با تشکر از شما که وقت خود را به این مصاحبه اختصاص دادید.

 

مصاحبه و تنظیم: خانم رویا اسدی - کارشناس ترجمان دانش؛ دانشگاه علوم پزشکی ایران