خط قرمز استقلال سالمندان؛ وقتی تحلیل عضلات سلامت روان را هم تهدید می‌کند
متخصص طب سالمندی بیمارستان فیروزآبادی با اشاره به اینکه دشواری در بلند شدن از صندلی، بالا رفتن از پله‌ها یا پیاده‌روی همیش بخشی طبیعی از افزایش سن نیستند، نسبت به شیوع «سارکوپنی» یا همان افت توده و قدرت عضلانی سالمندان هشدار داد و تأکید کرد: این اختلال فراتر از سلامت جسم، استقلال و سلامت روان سالمندان را نیز به‌شدت تحت تأثیر قرار می‌دهد.
به گزارش روابط عمومی بیمارستان فیروزآبادی، آیا بلند شدن از صندلی، بالا رفتن از پله‌ها یا پیاده‌روی برای سالمند خانواده شما دشوار شده است؟ این تغییرات همیشه بخشی طبیعی از افزایش سن نیستند و گاهی می‌توانند نشانه سارکوپنی (Sarcopenia) باشند؛ اختلالی که علاوه بر سلامت جسم، می‌تواند استقلال و سلامت روان سالمندان را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
سارکوپنی چیست و چه علائمی دارد؟
دکتر مریم نیک‌صولت، متخصص طب سالمندی بیمارستان فیروزآبادی، با اشاره به این موضوع توضیح داد: سارکوپنی اختلالی مرتبط با کاهش قدرت و توده عضلانی است که بیشتر در سالمندان دیده می‌شود.
وی افزود: کاهش قدرت دست‌ها و پاها، کند شدن راه رفتن، دشواری بلند شدن از صندلی و زمین‌خوردن‌های مکرر از نشانه‌های هشداردهنده آن هستند و تشخیص این اختلال حتماً نیازمند ارزیابی تخصصی قدرت و توده عضلانی است.
تأثیر سارکوپنی بر سلامت روان سالمندان چیست؟
نیک‌صولت با بیان اینکه پیامدهای سارکوپنی تنها به عضلات محدود نمی‌شوند، ادامه داد: سالمندی که احساس می‌کند توانایی جسمی گذشته را ندارد، ممکن است اعتمادبه‌نفس خود را از دست بدهد، از زمین‌خوردن بترسد یا برای انجام فعالیت‌های روزمره بیش‌ازحد به دیگران وابسته شود.
وی گفت: محدودیت هایی همچون ضعف عضلانی، ترس از حرکت، کاهش فعالیت بدنی و در نتیجه تشدید ضعف عضلانی می‌توانند با انزوای اجتماعی، کاهش احساس استقلال و علائم افسردگی همراه شوند. از سوی دیگر، خلق پایین و بی‌انگیزگی نیز ممکن است مشارکت سالمند در فعالیت‌های بدنی را دشوارتر کنند.
روان‌شناس سلامت چه نقشی در مدیریت سارکوپنی دارد؟
سپیده خاصه‌تراش، روان‌شناس سلامت بیمارستان فیروزآبادی، در این باره اظهار داشت: درمان سارکوپنی تنها به توصیه ورزش و تغذیه محدود نمی‌شود؛ بلکه سالمند باید بتواند این توصیه‌ها را در زندگی روزمره خود اجرا و حفظ کند.
خاصه‌تراش افزود: روان‌شناس سلامت با شناسایی موانع روان‌شناختی فعالیت بدنی، مدیریت ترس از زمین‌خوردن، تقویت انگیزه و تعیین اهداف کوچک و قابل‌دستیابی به تغییر رفتارهای سلامت کمک می‌کند. همچنین آموزش خانواده، تقویت احساس خودکارآمدی و حمایت از استقلال سالمند می‌تواند پایبندی به برنامه‌های درمانی و فعالیت بدنی را تسهیل کند.
آیا سارکوپنی قابل پیشگیری و درمان است؟
تمرینات مقاومتی متناسب با توان سالمند، تغذیه مناسب و دریافت کافی پروتئین از راهکارهای اصلی مدیریت سارکوپنی هستند. همکاری هم‌زمان متخصص طب سالمندی و روان‌شناس سلامت کمک می‌کند هم وضعیت جسمانی سالمند ارزیابی شود و هم موانع روان‌شناختی مؤثر بر فعالیت، مشارکت و تداوم درمان برطرف شوند.
چه زمانی به متخصص طب سالمندی مراجعه کنیم؟
اگر سالمند خانواده شما دچار کاهش قدرت عضلانی، محدودیت حرکتی، ترس از زمین‌خوردن یا کاهش استقلال شده است، این علائم را صرفاً به افزایش سن نسبت ندهید. ارزیابی زودهنگام می‌تواند به شناسایی مشکلات قابل‌مداخله و طراحی برنامه‌ای برای حفظ توانایی‌های جسمی و کیفیت زندگی کمک کند.
برای ارزیابی جامع سلامت سالمند و دریافت نوبت از کلینیک طب سالمندی بیمارستان فیروزآبادی، از طریق لینک زیر اقدام کنید.
نظر دهید