به گزارش خبرنگار روابط عمومی مرکز آموزشی و درمانی حضرت فاطمه (س) تهران؛ در راستای افزایش سواد سلامت و بالا بردن آگاهی جامعه درباره بیماری پوکی استخوان برنامه آموزشی این پویش برای بیماران، مراجعان و کارکنان بیمارستان برگزار شد.

خزایی سوپروایزر آموزشی مرکز درباره اهمیت سلامت استخوان، عوامل موثر بر کاهش تراکم استخوان و راهکارهای پیشگیری از پوکی استخوان گفت: استئوپروز یا پوکی استخوان بیماری‌ است که در آن تراکم و توده استخوانی کاهش یافته و استحکام استخوان نیز تحت تاثیر قرار می‌گیرد. در نتیجه استخوان‌ها شکننده‌تر شده و احتمال شکستگی افزایش می‌یابد. اهمیت این بیماری از آن جهت است که روند ایجاد آن معمولاً تدریجی است و بسیاری از افراد تا زمان وقوع یک شکستگی از وجود آن آگاه نمی‌شوند. شکستگی لگن، ستون فقرات و مچ دست از شکستگی‌های شایع مرتبط با پوکی استخوان هستند و به‌ویژه شکستگی لگن در سنین بالاتر می‌تواند بر تحرک و استقلال فرد اثر جدی بگذارد.

استخوان بافتی زنده که باید از آن مراقبت کرد

خزایی در بخش دیگری از آموزش‌های خود با اشاره به اینکه استخوان یک بافت زنده و پویاست، خاطرنشان کرد: استخوان‌ها در طول زندگی دائماً در حال بازسازی هستند و تعادل میان ساخته‌شدن استخوان جدید و برداشت استخوان قدیمی در حفظ استحکام اسکلت نقش دارد. به همین دلیل، مراقبت از سلامت استخوان نباید به دوران سالمندی موکول شود بلکه پایه‌های استخوان سالم از دوران کودکی و نوجوانی شکل می‌گیرد و در بزرگسالی نیز باید از آن محافظت کرد. فعالیت بدنی و تغذیه مناسب در رسیدن به توده استخوانی مطلوب اهمیت ویژه‌ای دارند.

وی افزود: افزایش سن به‌ویژه پس از منوپاز در بانوان، کم‌تحرکی، سابقه خانوادگی پوکی استخوان یا شکستگی، وزن پایین، دریافت ناکافی کلسیم و ویتامین D، مصرف دخانیات از جمله عواملی هستند که می‌توانند خطر کاهش تراکم استخوان را افزایش دهند. 

تغذیه مناسب یکی از پایه‌های سلامت استخوان

سوپروایزر آموزشی مرکز با تأکید بر نقش تغذیه در سلامت استخوان گفت: کلسیم یکی از مواد معدنی اصلی مورد نیاز برای حفظ ساختار استخوان است و ویتامین D نیز در جذب و استفاده مناسب از کلسیم نقش دارد. بنابراین رژیم غذایی متعادل باید حاوی منابع مناسب کلسیم، ویتامین D، پروتئین، میوه‌ها و سبزیجات باشد. لبنیات، برخی سبزی‌های برگ سبز، ماهی و مواد غذایی غنی‌شده می‌توانند بخشی از نیازهای تغذیه‌ای مرتبط با سلامت استخوان را تأمین کنند.

وی افزود: مصرف مکمل‌های کلسیم یا ویتامین D نباید بدون توجه به شرایط فرد و نیاز واقعی او انجام شود و میزان مورد نیاز باید با توجه به سن، وضعیت تغذیه، شرایط پزشکی و در صورت لزوم نتایج آزمایش‌ها و نظر پزشک تعیین شود.

فعالیت بدنی محرکی برای استحکام استخوان و عضله

خزایی همچنین فعالیت بدنی منظم را یکی از ارکان مهم مراقبت از استخوان‌ها عنوان کرد و گفت: ورزش‌های تحمل وزن مانند پیاده‌روی و فعالیت‌های مقاومتی و قدرتی می‌توانند به حفظ و تقویت استخوان و عضله کمک کنند. تقویت عضلات و بهبود تعادل نیز در سنین بالاتر اهمیت زیادی دارد، زیرا کاهش خطر زمین‌خوردن می‌تواند به کاهش احتمال شکستگی کمک کند.

وی خاطرنشان کرد: نوع و شدت ورزش باید متناسب با سن، وضعیت جسمانی و بیماری‌های زمینه‌ای فرد انتخاب شود. در افرادی که به پوکی استخوان مبتلا هستند یا سابقه شکستگی ناشی از شکنندگی استخوان دارند، انتخاب تمرین‌های مناسب باید با نظر پزشک یا متخصص مربوطه انجام شود. زیرا برخی حرکات پرفشار یا خم‌شدن و چرخش نامناسب ستون فقرات می‌تواند برای این افراد خطرناک باشد.

وی در پایان با اشاره به شعار این پویش «استخوان‌های محکم بسازیم و از آنها مراقبت کنیم» اظهار کرد: توجه به سلامت استخوان باید از سال‌های ابتدایی زندگی آغاز شود و با تغذیه مناسب، تحرک، حفظ وزن مناسب، اصلاح عوامل خطر و مراجعه به‌موقع برای ارزیابی‌های پزشکی در طول زندگی ادامه پیدا کند.

خزایی این آموزش‌ها را بر پیشگیری از سقوط، به‌خصوص در سالمندان و افراد مبتلا به پوکی استخوان، ضروری دانست و گفت: اصلاح خطرهای محیطی منزل، توجه به تعادل و قدرت عضلات، بررسی مشکلات بینایی و توجه به عوارض برخی داروها از جمله اقداماتی است که می‌تواند احتمال زمین‌خوردن و در پی آن شکستگی را کاهش دهد.