دکتر فرحناز فرزانه در گفت‌وگو با خبرنگار روابط عمومی بیمارستان شهید اکبرآبادی اظهار کرد: با توجه به ویژگی‌های هورمونی و متابولیک بیماران مبتلا به سندرم تخمدان پلی‌کیستیک (PCOD)، بارداری در این افراد در گروه بارداری‌های پرخطر قرار می‌گیرد و نیازمند برنامه‌ریزی و نظارت دقیق پزشکی است.

وی با اشاره به مدیریت ریسک سندروم تحریک بیش از حد تخمدان (OHSS) پیش از تأیید بارداری، افزود: در زنانی که تحت درمان‌های کمک‌باروری مانند IVF قرار می‌گیرند، به دلیل تعداد بالای فولیکول‌ها، احتمال بروز OHSS بیشتر است؛ بنابراین تنظیم دقیق دوز گنادوتروپین‌ها و استفاده از پروتکل‌های اختصاصی برای پیشگیری از این عارضه و پیامدهایی مانند تجمع مایع در شکم (آسیت)، اهمیت حیاتی دارد.

این دانشیار علوم پزشکی ایران ادامه داد: به دلیل مقاومت ذاتی به انسولین در مبتلایان به PCOD، این افراد بیش از سایرین در معرض دیابت بارداری قرار دارند؛ از این رو توصیه می‌شود تست تحمل گلوکز (GTT) در این بیماران زودتر از زمان معمول و حتی در سه‌ماهه نخست بارداری انجام شود تا امکان تشخیص و کنترل به‌موقع فراهم شود.

فرزانه یادآور شد: بر اساس بسیاری از گایدلاین‌های علمی، ادامه مصرف متفورمین در سه‌ماهه اول بارداری، تحت نظر پزشک، می‌تواند به کاهش خطر سقط جنین و بهبود کنترل مقاومت به انسولین کمک کند. همچنین استفاده از مکمل‌هایی مانند میو-اینوزیتول برای بهبود کیفیت تخمک و کاهش احتمال ابتلا به دیابت بارداری توصیه می‌شود.

وی با اشاره به افزایش خطر پره‌اکلامپسی در این بیماران، گفت: پایش منظم فشار خون و آغاز مصرف آسپیرین با دوز پایین (ASA) از هفته ۱۲ تا ۱۶ بارداری، طبق نظر پزشک، از اقدامات پیشگیرانه مهم محسوب می‌شود. همچنین به دلیل احتمال نقص فاز لوتئال در برخی از این بیماران، حمایت پروژسترونی در هفته‌های ابتدایی بارداری برای پیشگیری از سقط جنین امری شایع و ضروری است.

این متخصص زنان در ادامه به عوارض احتمالی بارداری در مبتلایان به PCOD اشاره کرد و گفت: خطر سقط جنین در این زنان به دلیل سطح بالاتر هورمون LH و مقاومت به انسولین، حدود سه برابر بیشتر از جمعیت عادی گزارش شده است. علاوه بر این، دیابت بارداری یکی از شایع‌ترین عوارض در این گروه محسوب می‌شود که می‌تواند موجب ماکروزومی یا بزرگی بیش از حد جنین و در نتیجه دشوار شدن روند زایمان شود.

وی افزود: احتمال بروز پره‌اکلامپسی و فشار خون بارداری نیز در این بیماران بیشتر است و به همین دلیل انجام چکاپ‌های دوره‌ای کوتاه‌تر، حتی هر دو هفته یک‌بار، برای پایش وضعیت مادر ضروری است. همچنین تغییرات هورمونی و عوارضی مانند دیابت و فشار خون می‌تواند خطر زایمان زودرس را افزایش دهد و در نتیجه احتمال ختم بارداری به روش سزارین نیز در این گروه بیشتر از سایر مادران است.

فرزانه در پایان به پیامدهای احتمالی برای نوزادان متولد شده از مادران مبتلا به PCOD اشاره کرد و گفت: این نوزادان ممکن است با مشکلاتی مانند محدودیت رشد داخل رحمی (IUGR) یا برعکس ماکروزومی مواجه شوند. همچنین به دلیل احتمال زایمان زودرس یا افت قند خون پس از تولد، در برخی موارد نیاز به بستری در بخش مراقبت‌های ویژه نوزادان (NICU) وجود دارد.

وی تأکید کرد: پیگیری منظم پزشکی، پایش دقیق وضعیت متابولیک و هورمونی مادر و رعایت توصیه‌های تخصصی می‌تواند نقش مهمی در کاهش عوارض و تضمین سلامت مادر و نوزاد در بارداری‌های مرتبط با PCOD داشته باشد.